Mazeret izni, çalışanların hayatlarında ortaya çıkabilecek  özel durumlarda işlerinden kısa bir süreliğine ayrılmalarına imkan veren yasal bir izindir. Yani mazeret izni, çalışanların sosyal yaşam dengelerini koruyarak işlerini aksatmamaları için geliştirilmiş bir haktır.

İşçilerin yıllık ücretli izin hakkının dışında işin gereklerinden kaynaklanmayan ve kendi özel yaşamlarını ilgilendiren nedenler ile işe gelememeleri durumunda ücretli mazeret izin hakları da bulunmaktadır. Mazeret izni, işçinin işverenin onayı olmadan kullanabileceği bir haktır. İdari izin ile arasındaki en büyük fark da budur; çünkü işverenler, uygun bulmadıkları durumlarda idari izin vermeme hakkına sahiptir.Ücretli izin kapsamında bulunan bu hak, personelin herhangi bir maddi kayba uğramadan ilgili yasal imkândan yararlanmasını sağlar. Ayrıca izin süresince geçen zaman çalışma süresinden sayılır.

Mazeret izni süresi, iznin gerekçesine göre değişiklik gösterir. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre belirlenen mazeret izinleri şöyledir;

• Evlilik İzni: İşçinin evlilik yapması durumunda 3 günlük izin hakkı bulunur.
• Ölüm İzni: İşçinin anne, baba, eş, kardeş ya da çocuğunun ölümü durumunda 3 günlük izin hakkı bulunur.
• Evlat Edinme İzni: İşçinin evlat edinmesi durumunda 3 günlük izin hakkı bulunur.
• Babalık İzni: İşçinin eşinin doğum yapması durumunda erkek işçiye 5 günlük izin hakkı verilir.
• Çocuk İçin Tedavi İzni: İşçinin en az %70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisi için yıl içinde 10 günlük izin hakkı bulunur.

İşçinin mazeret iznini kullanılabilmesi için mazeretini belgelemesi ve işverene ibraz etmesi gerekir. Örneğin evlilik halinde evlenme belgesini, vefat halinde ise ölüm belgesi işverene ibraz edilmelidir.

4857 sayılı İş Kanunun’da mazeret izinleri iş günü olarak değil gün olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle mazeret izninin hafta tatili veya genel tatil günleri ile çakışması halinde tatil günleri mazeret izin günlerinden düşülmez.

Mazeret izinleri olaya bağlı bir hak olup, kural olarak doğduğu anda kullanılması gerekir. Bu nedenle kullanılmadığı taktirde yıllık ücretli izin gibi ücrete dönüşmez.

Ayrıca, yıllık izin süresine rastlayan evlenme, ölüm, doğum gibi mazeret izinleri de yıllık ücretli izin günlerinden sayılmamalıdır.

İşçi yıllık ücretli izin hakkını kullanırken eşinin vefat etmesi halinde, mazeret iznini talep edilebilir mi? Mazeret izin hakkı olayın gerçekleşmesine bağlı bir hak olması nedeniyle işçi yıllık izinde iken de ölüm mazeret izni talebinde bulunabilir ve bu izin yılık ücretli izne mahsup edilemez. Zira yıllık ücretli izin ile ücretli mazeret izinleri iç içe geçmez ve yıllık izne mahsup edilemez. 4857 sayılı Kanuna göre “işveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez. Örneğin, Cuma günü eşi vefat eden işçiye verilen üç günlük mazeret izninin bir gününün hafta tatili gününe rastlaması durumunda, hafta tatili günü mazeret izin gününü uzatmaz. Mazeret izin süresi Pazartesi günü sona erer.

Sonuç olarak;  işçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün,

Eşinin doğum yapması hâlinde (babalık) ise beş gün ücretli mazeret izni verilir.

Ayrıca, işçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir.Bu  mazeretlerin belgelendirilmesi gerekir.Bu süreler SGK anlamında çalışılmış gibi kabul edilir.

İşçinin kullanmadığı mazeret izninin ücretini talep etmesi mümkün değildir.

Mazeret izninin hafta tatili veya genel tatil günleri ile çakışması halinde tatil günleri mazeret izin günlerinden düşülmez.

Sevgiyle kalın…