4857 sayılı İş Kanunu ile haftalık normal çalışma süresi 45 saat olarak düzenlenmiştir. Bu süre işin gereklerine bağlı olarak haftanın günlerine farklı biçimde dağıtılabilir. Haftalık çalışma süresinin belirlenen normal çalışma süresinin önemli ölçüde altında belirlendiği ve uygulandığı durumlarda, ev hizmetlerinde 30 günden az çalışanlarda olduğu gibi, bu çalışmalar kısmi süreli çalışma (part-time) olarak tanımlanmaktadır. Bir çalışmanın kısmi süreli çalışma olarak kabul edilebilmesi için, haftalık çalışma süresinin en fazla normal haftalık çalışma süresinin 2/3’ü kadar olması esastır.
İş sözleşmesi saat ücreti karşılığı yapılmış ise kısmi süreli çalışan sigortalıların ay içinde çalıştığı toplam sürenin, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre günlük olağan çalışma süresi olan 7,5 saate bölünmesiyle, sigortalı için bildirilmesi gereken prim ödeme gün sayısı hesaplanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda 7,5 saatin altındaki çalışmalar 1 güne tamamlanır.
Haftalık olarak 30 saat veya daha az çalışan bir işçi kısmi süreli çalışan olarak değerlendirilecektir. Kısmi süreli çalışmalarda işçinin yasal hakları bakımından tam süreli çalışma ile orantılı uygulamalar yapılacaktır.Kanun ve iş sözleşmesi ile sağlanmış haklar yalnız kısmi süreli çalışma gerekçesi ile ortadan kaldırılamaz. Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işiçiye fazla çalışma yaptırılamaz.Sosyal Güvenlik Kurumu e-bildirge uygulamasında eksik gün nedeni olarak “kısmi istihdam (06 kodlu)” seçilmesi halinde 20 günden fazla hizmet bildirilmesine izin vermemektedir.
SGK tarafından 19 Şubat’ta yayımlanan 2025/7 sayılı Genelge ile kısmi süreli çalışmalarda hizmet çakışmasına yeni düzenlemeler getirilmiştir.Buna göre;
2025 yılı Ocak ayından itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak ay içinde 30 günden az çalışanların aynı anda Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde sayılan (eski Bağ-Kur) sigortalılık hallerinin bulunması durumunda eksik gün nedenine bakılmaksızın sadece çakışan süredeki (b) bendine tabi sigortalılıkları iptal edilerek, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında ay içinde 30 günden az çalışmaları Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanacaktır.
Sigortalıların ay içindeki (a) ve (b) bentlerine tabi gün sayılarının hesabında ay 30 gün kabul edilecek (b) bendine tabi gün sayısı (a) bendine ilave edilerek hesaplanacaktır. Sigortalının (a) bendine tabi işe girdiği ve işten çıktığı ay için parmak hesabı yapılarak işlem yapılacaktır. Artık güne ait kazançlar sigortalının prime esas kazancına ilave edilecektir. Ay içinde giriş veya çıkış tarihi bulunmuyorsa kısmi çalışılan aylarda (a) bendi kapsamındaki sigortalılık ayın ilk gününden itibaren başlatılacaktır. (b) bendine tabi sigortalılık ise (a) bendi kapsamındaki sigortalılığının sona erdiği günü takip eden günden itibaren başlatılacaktır.
Sigortalıların ay içinde birden fazla işyerinde çalışmaları halinde eksik gün nedenine bakılmaksızın 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmalarının tamamı toplanacak olup sigortalılar ay içinde kalan günler için (b) bendine tabi sigortalı sayılacaktır. Birden fazla işyerinde çalışması toplam 30 gün olan sigortalılar hakkında (b) bendine tabi prim alınmayacak olup bu Genelgenin “4- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olarak aynı anda prim ödenmiş hizmetlerin değerlendirilmesi” başlıklı bölüm doğrultusunda işlem yapılacaktır.
Sigortalının yazılı talepte bulunması halinde, 2011 yılı Mart ayı (dahil) ile 2024 yılı Aralık ayı (dahil) arasında eksik gün nedenine bakılmaksızın 30 günden az çalıştığı tüm aylar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 30 güne tamamlanıp hizmet süresi olarak değerlendirilecektir.
Konuya bir örenek vermek gerekirse; Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı iken 08/01/2025 tarihinde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı adına Ocak 2025 döneminde 10 gün hizmet bildiriminde bulunulmuş olup bu sigortalı;
01/01/2025 – 07/01/2025 tarihleri arasında (7 gün) 4/1-(b) kapsamında, 8/1/2025– 17/1/2025 tarihleri arasında (10 gün) 4/1-(a) kapsamında, 18/1/2025–31/1/2025 tarihleri arasında (14 gün) 4/1-(b) kapsamında, sigortalı sayılacaktır. Bu sigortalının aylık bağlamada gün sayısı 30, prime esas kazancının ise prime esas kazanç üst sınırını aşmamak üzere tamamı dikkate alınacaktır.
Kıymetli hemşehrilerim ilknursahanusta@gmail.com adresime ulaşan sorularınızı cevaplandırmaktan memnuniyet duyarım.
